Hedef kitle temsilcisi olarak kullanılan bir terim olan 'Persona', genellikle bir markanın hedef kitlesini anlatır. Bir markanın ideal müşteri profilini, kişilik özelliklerini, motivasyonlarını, alışveriş davranışlarını ve ilgili diğer bilgileri içeren bir karakterizasyon aracıdır. Persona, pazarlama ve işletme stratejileri oluşturulurken kilit bir rol oynar.
Persona Nedir?
Personai işletmenizin genellikle hizmet verdiği müşterileri hedeflemek için oluşturulan genelleştirilmiş bir karakterdir. Hedef kitlenizi detaylı olarak tanımladığınızda girişiminizde en baştan sıkı sıkıya sarılmış olursunuz. Bu yöntem ilerleyen dönemlerde sizlere büyük katkı sağlayacaktır. Farklı kaynaklardan topladığınız verileri harmanlayarak ortaya çıkardığınız müşteri profilleri sizin personanızdır. Persona için bir analiz süreci de denilebilir. Kurulacak olan markanın isminden, kurumsallığına, satış pazarından kullanılacak sloganlara kadar her alanında etkili olması nedeniyle persona önemli bir detaydır.
Neden Personaya İhtiyacınız Var?
Persona yani kişilik oluşturmaya son kullanıcı hakkında bilgi edinmemiz ve yapılacak olan tüm çalışmalarımızda doğrudan etkili olacağı için ihtiyacımız vardır. Eğer ki biz ürünümüzü veya hizmetimizi satacağımız, pazarlayacağımız kişileri daha önceden analiz etmemiş olursak daha sonrasında ne kadar emek verirsek verelim, ne kadar harcama yaparsak yapalım malesef ki en başta oluşturmadığımız personanın zararı çok büyük olacaktır. Bir işin başında persona oluşturmak yani son kullanıcımız hakkında bilgi sahibi olmak bu yüzden çok önemlidir. Pazarımızda sunacağımız ürün veya hizmetin son kullanıcı araştırmasını yaparak persona oluşturmalı, bu sayede emeğimizin ve yatırımlarımızın karşılığını alma süremizi minimalize etmiş oluruz.
Persona Nasıl Oluşturulur?
Persona oluşturmanın 3 ana hattı mecvuttur. Persona oluşturacak kişi veya ekipler bu adımlara dikkat etmelidir:
- Müşteri Araştırması
- Verilerden Yola Çıkarak Hipotez Oluşturma
- Test Edip, Doğrulama
Müşteri Araştırması
Müşteri araştırması dediğimiz durum aslında genel olarak pazar araştırması diye anılmaktadır. Bireysel müşteri görüşmeleri, anketler, odak grupları gibi çeşitli pazar araştıma yöntemleri ve bu pazar araştırmasıyla ilgilenen şirketler mevcuttur.
Müşteri araştırması, süreçteki kişisel önyargıları ortadan kaldırmanıza olanak tanır. Müşterinizin ürününüzün bir özelliğine diğerlerinden daha fazla değer verdiğini varsayabilirsiniz, ancak kapsamlı bir araştırma size farklı bir şey söyleyebilir.
Verilerden Yola Çıkarak Hipotez Oluşturma
Müşterilerinizin profillerini, sorunlu noktalarını ve neyi hedeflediklerini belirleyerek bu araştırma sonuçlarınıza göre kişilik kartları gibi hipotezler oluşturmaya başlayın. Bu hipotezleri test ederek doğrulamanız gereklidir ki bu hipotez olarak kalmasın. Kişileri ne kadar fazla ayrıntı ile tanırsanız bu sizin için o kadar geri dönüşü yüksek bir durum olacaktır.
Test Edip, Doğrulama
Kişiliğinizi değerlendirmenin birçok yolu vardır. Bu aşama, ürün ve pazarlama ekiplerinin aynı hedefe ulaşmak için farklı yöntemler kullanacakları aşamadır: kendi kişilik tanımlarını güçlendirmek.
Bir ürün ekibi, kullanıcı tabanının prototip tasarımlarla etkileşimini gözlemleyerek ve kullanıcı deneyimi odaklı sorular sorarak kişiliklerini doğrulayacaktır. Ayrıca, ürünlerinde kişisel değişiklikler yaparak ve ardından kullanım verilerini izleyerek hipotezlerini test edebilirler. Amacı, yanıtlardaki veya kişilikleriyle ilgili hipotezlerini doğrulayan verilerde etkinliği görmektir.
Pazarlama ekibi ise, kendi kişilik tanımlarını nicel test pazarlama kampanyaları aracılığıyla doğrulayacaktır. Örneğin, kişiliklerinin iki farklı versiyonunu temsil eden kullanıcılara odaklanan sosyal medya reklam kampanyaları başlatabilir ve hangisinin daha iyi performans gösterdiğini gözlemleyebilirler. Aynı zamanda, birden fazla mesajla aynı hedef kitleyi hedefleyerek, hangi mesajın kendi acı noktalarına en iyi hitap ettiğini değerlendirebilirler. Bu, kişisel hipotezlerinizi kanıtlamanın oldukça etkili bir yolunu oluşturabilir.
Kurgusal bir karaktere dayandığı için kişiliğinizin asla %100 "doğru" olmayacağını unutmayın. Ancak kişilik oluşturma ve doğrulama egzersizi, müşterilerinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir. Ürün ekibinde, pazarlama ekibinde ya da işletme sahibi olarak, neredeyse hiçbir şeyin bundan daha önemli olmadığını unutmayın.
